'Geen trein naar België? Onaanvaardbaar!' 'De Spoorwegen zijn kennelijk te klein voor Europa' VERDIEPING 13 HOGESNELHEIDSLIJN Komt het nog ooit goed met de treinverbinding tussen Breda en België. De een houdt nog hoop, de ander geeft de hoop juist op. Twee Fyra's: de Traxx en de 'kruimeldief Wat betekent het Fyra-de- bacle voor de nieuw bouw van het nieuwe NS-station Centraal Bre da? Niemand met enig recht van spreken wil zich laten betrappen op een harde uit spraak. „De vraag is te voorbarig. Er is nog te veel onduidelijk", zegt ProRail. „Die vraag is pas echt actueel als er helemaal geen hsl-treinen meer rijden", meldt een woordvoerster van het ministerie van Infra structuur en Milieu. De gemeente Breda houdt zich ook op de vlakte. „Er zijn geen redenen om de plan nen bij te stellen", zegt een woordvoerder van wethouder Alfred Arbouw. „We ver wachten dat alles op lange termijn weer goed komt." En burgemeester Jacques Niederer van Roosendaal, die in 2004 als Bredaas wet houder het spoorzone-project ViaBreda (in vestering 600 miljoen euro) presenteerde, laat weten: „Ik doe geen uitspraken over za ken die in een andere bestuurlijke periode in mijn portefeuille zaten." Maar Tjerk Westerterp, voormalig minister van Verkeer en Waterstaat en voorzitter van de stichting Brebrux, omschrijft het drama rond de Fyra als 'een zwarte bladzij de. Brebrux (Breda - Bruxelles) werd in 2004 opgericht om de band tussen de twee steden te verbeteren. Dat zou dankzij de aanleg van de hsl geen probleem zijn. „Van al die mooie plannen komt niet veel meer terecht." Westerterp vindt het 'heel merk waardig' dat de NS voor Italiaanse treinen heeft gekozen en niet voor Duits of Frans materieel dat zijn waarde heeft bewezen. Twee jaar geleden is de stichting Brebrux een stille dood gestorven, vanwege het uit blijven van de treinverbinding met België. Na het Fyra-debacle lijkt het er op dat het nóg langer duurt voordat de internationale treinverbinding tussen Breda en Brussel een feit is. Toch blijft de 82-jarige Wester terp moed houden: „Het zal er ooit een keer van komen. Ik zal een keer vanuit Bre da met de hogesnelheidstrein naar Brussel reizen. Je moet hoop blijven houden." Chris Rutten, voormalig burgemeester van Breda en nu voorzitter van de Kamer van Koophandel West-Brabant, heeft de hoop langzaam maar zeker opgegeven. „Toen ik in 1996 naar Breda kwam, zeiden we sa men met de toenmalige gemeente Prinsen- Ik zal een keer vanuit Breda met de hsl naar Brussel reizen beek: over ons grondgebied geen hsl. Na veel politieke druk is ons toen de worst van een hsl-verbinding met onder meer Antwerpen voorgehouden. Die verbinding was voor ons voorwaarde om 'ja' te zeggen. Het kan niet dat daar nu de stekker uit wordt getrokken. De Nederlandse regering moet alles op alles zetten om die verbin ding met België alsnog tot stand te breng en. Zo niet, dan is dat wanprestatie van de Nederlandse overheid." Wat Rutten betreft moeten ook 'de Kamer van Koophandel, Breda, de provincie, de hele regio de gang van zaken onaanvaardbaar vinden'. „Als niet aan de voorwaarde van een spoorlijn Breda - Antwerpen wordt voldaan is dat schandelijk. Dit kan echt niet." Maar kost het Breda klanten? Nog niet, zegt Guido van Liefland van ontwikkelings maatschappij Rewin. „De Fyra is nooit de enige reden geweest voor bedrijven om zich in Breda te vestigen, maar al dat gedoe is niet fijn", zegt hij. „Er is geen directe paniek, maar het zou na tuurlijk wel veel sexier zijn voor Breda wanneer die internationale treinen eens een keer echt zouden gaan rijden." BREDA - De Fyra. Eigenlijk zijn er twee versies van deze trein. Dat leidt wel eens tot verwarring. De trein die tot kopzorgen leidt is de An- saldo Breda V250, het Italiaanse product dat vorige week door de Belgische spoor wegen is afbesteld en waar de NS ook vanaf wil. Op termijn was het de bedoe ling dat deze trein, vanwege zijn karakte ristieke neus ook wel de 'kruimeldief ge noemd, ook op het Bredase station te zien zou zijn. Van daaruit zou deze Fyra de verbinding met Amsterdam en later het buitenland onderhouden. Zo ver is het niet gekomen. In Breda is wél de 'andere' Fyra te zien. Die bestaat uit opgeknapte intercitytrein stellen die worden getrokken door een Bombardier Traxx-locomotief De top snelheid gaat niet verder dan 160 km per uur, maar deze trein rijdt nog steeds. Er is geen reden om te vermoeden dat deze wat minder snelle Fyra uit de dienstrege ling wordt gehaald. Om het half uur ver trekt deze intercity-plus naar Amster dam, om daar een uur later aan te ko men. tuigen onbruikbaar is", weet Spithorst. Hoe nu verder? „De inzet van de NS in de ze zaak was tot nu toe van nul en generlei waarde. Die treinen kun je als afgeschreven beschouwen. Er komt een moment dat je nieuwe treinen moet bestellen. Er moet een nieuwe keuze worden gemaakt." Van het contract dat de NS heeft met de overheid is niets terecht gekomen, oordeelt de MVBOV. „Het Rijk moet zeggen: we stoppen met die grappen en we ontbinden het contract. De NS moet een schadever goeding betalen tot het moment dat de nieuwe treinen gaan rijden. Dat is onder deel van een clausule in het contract. De staat moet op zoek naar een vervoersbe drijf dat dit wèl aan kan. De NS doet het leuk met intercity's en stoptreinen, maar internationaal treinverkeer is een brug te ver. Bovendien vind ik dat je de NS niet moet belonen voor een wanprestatie door ze aan te houden als partij." Mocht de minister de NS toch als partner willen houden, stapt de MVBOV naar Brus sel, kondigt Spithorst aan. „Europa kan een rol spelen en Nederland boetes geven die variëren van tientallen tot honderden mil joenen. Ik wil niet als reiziger van een ho gesnelheidslijn gebruik maken als die trei nen niet deugen. De NS is kennelijk te klein voor Europa." Nederland moet te ra de gaan bij anderen, zoals de Duitsers, de Fransen, de Japanners. „Ook anderen ver dienen een kans. Ik zou niet de eerste de beste vragen. Eerst goed toetsen of ze aan de voorwaarden kunnen voldoen." wel degelijk. Steeds weer hamerde de direc tie erop dat het goed zou komen. „Het zit zo'n beetje in de groepscultuur bij de NS. Betrokkenen hebben een heel wrange smaak aan de hele zaak overgehouden." Volgens Spithorst is er tijdens de bouw van de treinen in Italië onvoldoende toe zicht gehouden. „De NS heeft negentien compleet verschil lende rijtuigen gekocht." Er heerste bij het vervoersbedrijf een soort 'het komt alle maal wel goed'-gedachte die niet gebaseerd was op realiteitszin, aldus de MVBOV-voorzitter. De Fyra is op 9 december in gezet. „Nog op 15 novem ber kreeg de NS te horen dat het gros van de rij- Rikus Spithorst, voorzitter van de Neder landse Maatschappij voor Beter Openbaar Vervoer (MVBOV), een belangenorganisa tie voor reizigers, hoeft niet lang na te den ken over wat hij de grootste fout in het Fy- ra-dossier vindt. „De NS-directie wilde zo graag dat de Fyra een succes werd, dat ze doof en blind tegelijk was voor signalen en waarschuwingen." Die signalen en waar schuwingen waren er volgens Spithorst BNDESTEM DINSDAG 4 JUNI 2013 door Nico Schapendonk Oud-minister Westerterp Een Fyra op het Centraal Station in Amsterdam, foto Evert Elzinga/ANP door Nico Schapendonk

Kranten

BN - De Stem | 2013 | | pagina 13